است . « 1 » اين تختگاه مجلل با بام آن از تنهء درختان عظيم چنار بنا شده و بر بيست ستون ساخته شدهء از همان درخت يعنى درخت چنار نگاهداشته‌اند . اطراف اين ايوان سابقا از سنگ مرمر سفيد پوشيده شده بود و روى آن آئينه‌كارى كرده بودند . جايگاه واقعى سرير سلطنت در عقب اين ايوان واقع شده و از آنجا به شاه‌نشينى تكيه‌گاه سرير راه داشت در هرطرف اطاقهاى كوچكى براى وزيران و كار آنها تعبيه شده بود و پشت سر كه در تمام طول ساختمان امتداد دارد ، راهرو و يا غلام گردش درازى با سه تابلو نقاشى روغنى بسيار بزرگ و نفيس در هرطرف آن وجود دارد كه هرسه‌تاى آنها در اين كتاب گراور شده است . لردكرزن شرحى كه در اين باب نوشته ما آن را ذيلا نقل ميكنيم : « اين تابلوها دورهء مجلل سلطنت شاه عباس و اسلاف و اخلاف او را در نظر ما مجسم ميسازد . در اين تابلوها شاه ايران در حال جنگ و يا در مجلس بزم با پيالهء شراب مشاهده مىشود ، سبيلهاى بلند و ضخيم ، چانه‌هاى صاف و عمامه‌هاى كه در اين تابلوها به نظر ميرسد نمايندهء يكنوع آرايشى است كه مدتهاست از مد افتاده و منسوخ گرديده است ، سلاح و لباس جنگجويان ، آلات طرب مطربان و حركات رقاصه‌ها درهاى بستهء گذشته را به روى ما باز و تاريخ روزگار پيشين را در پيش چشم بيننده مصور مينمايند و گوئى بىاختيار هربيننده‌اى خود در اين مجالس پرشور و مجلل بزم و رزم پادشاهان صفوى شريك و سهيم است » كروزينسكى « 2 » ميگويد عمارت اوليهء چهل ستون طعمهء حريق شده و اين بناى فعلى را دوباره شاه سلطان حسين بجاى آن ساخته است . چهارباغ اينها بودند كاخهاى عمدهء قسمت مركزى اين شهر و اينك از ابنيهء مزبور گذشته بچهارباغ ميرسيم ، ( ميگويند چهار تاكستان در اين محل بوده كه بامر شاه عباس خيابان‌بندى گشته و چهارباغ ناميده شد ) و آن

--> ( 1 ) - از عدد « چهل » در اينجا معنى ظاهرى مراد نيست ( و معمولا بايد از اغراق‌هاى شايع در زبان فارسى باشد ) و نظير آن يكى عمارت تخت جمشيد است كه آن را « چهل‌ستون » هم گفته‌اند . ( مؤلف ) ( 2 ) - Krusinski